dinsdag 6 maart 2012

God

Op it strân litst fuotleasten achter,
sizze se.
Mar de geast lit him oeral sjen.

Yn de yn- en útlis fan de wet,
yn it witten wat al kin en wat net.
Yn it draven fan eagen, wûnderlik.
Yn it folgjen fan de kat, linich foarmjûn
op syn slûpsk paad nei de spotske protter.

Mean in earste sneed fan de ivichheid,
neam it ljocht meitsje yn ’e moarntiid,
dûkelje yn ’t binnenst’ fan bergen noch
in protsje goeds op út dyn geast en doch
tafallich gjin minske kwea. As niiskrekt
sein is dat ljocht op snein net fersillet en
leafde net ferflein is, dan tink ik, ik ha gjin
wurden oer foar dy. Se stean heukerjend
achter it stikeltried datst deromhinne liigd
hast, stil op in pak ivich-ûnútsprutsen snie.

Lykwols leau ik,

ik sis dy likefolle as do my.
Ut it seepokkehout fan de jutter binne wy
en alsa it riedsel lyk út ’e bek stapt.
It thúskommen út de bergen,
it loslitten fan it strân,
it útplúzjen fan skieppewol,
it oerspyljen fan jins hân.

Oerbosken fan iepenbiering.




.

Who don't love Courtney Love singing about love

donderdag 1 maart 2012

STUDIO OUDEBILDTZIJL (20): Grote schoonmaak in festivalland

Overgenomen van de Contrabas, eindelijk een nieuwe aflevering. Deze keer over poëziefestivals:

Of de poëzie nu uit de huiskamer wordt verbannen naar de rokerige cafézaal of de frisgroene doorgangen van het stadspark, feit blijft dat Erato en Terpsichore van die exodus koppijn krijgen. Dat deze muzen van hymne en lyriek zich niettemin willoos laten wegvoeren uit hun natuurlijk theater zal dan ook alles met hun onderhorigheid aan de egomanie van de tijdgeest te maken hebben. En niets met werkelijke belangstelling bij hun beider beulen voor poëzie.

Is toch leuk, een poëziefestival? Of je blijft bivakkeren en potdicht beneveld raakt van alle lyriek die over je uitwaaiert, of dat je maar een paar uitgesproken dichtregels proeft als oude wijn en vervolgens, spiritueel verrijkt, afdruipt omdat je nog nasi-bamivlees moet halen bij de Aldi, dat maakt eigenlijk niet uit. Je hebt je vermaakt!

Of je het mysterie achter de woorden kunt aanwijzen? Dat kun je niet. Want daar staat de volgende dichter alweer te oreren, al dan niet op de beat van iets dat lawaai bij de woorden maakt. Of je des dichters dwarsverbanden tussen woord zus van regel zo en woord zo van regel zus opmerkt, is to-taal on-be-lang-rijk. Het gaat er maar om dat je even een idee hebt gekregen van de dichter. Hoe lang zijn neus is en hoe rond haar gezichtje. Hetzelfde gaat op voor dichters, maar dan andersom.

Wie in de veronderstelling verkeert een handvol heuse gedichten te hebben geschreven, kan zelfs solliciteren. Naar een plek op het festivalpodium.

Solliciteren, veel gekker moet het niet worden. Bij Dichters in de Prinsentuin is het al sinds jaar en dag usance dat een kleine dichterselite voor een optreden wordt uitgenodigd, terwijl de grote massa eerst werk moet insturen. Waarvan een deskundige jury dan iets vindt. Duim omhoog betekent kom maar op, duim omlaag taai maar af. Bij Onbederf’lijk Vers, dat zich het “grootste gratis toegankelijke poëziefestival van Nederland” noemt, werkt het precies zo. En er zijn vast meer voorbeelden te vinden. Het sterft immers van de poëziefestivals. Er is een heuse poëziefestivalplaag in Nederland, van daarboven gezonden om ons op nog onontdekt talent te attenderen.

Zouden sociale dienst en UWV zo’n sollicitatie accepteren als een poging tot het vinden van werk? Wordt het schrijven van festivalgedichten wellicht vermeld in de werkmap en voorzien van een goedkeurende krul van de werkcoach? Hoeft zo’n dichter dan wellicht geen wortels van plastic siergras te kortwieken? Ik hoop het maar. Dan zijn de gekalligrafeerde, ingestuurde en door een ballotagecommissie beoordeelde maar helaas te licht bevonden gedichten in ieder geval niet voor niets geschreven. U hebt talent, probeert u het volgend jaar vooral weer.

Waarom gebeurt zoiets? Waarom laten would-be dichters zich zulke vernederingen welgevallen? Nou ja, dat is bekend, alles voor drie minuten roem. Maar waar halen de organisatoren van zulke festivals eigenlijk de gore moed vandaan om minnaars van de poëzie te degraderen tot colporteurs van het woord?

Twee redenen. Subsidieverstrekkers stellen als voorwaarde dat een poëziefestival, hoewel uit de aard der zaak een elitair samenzijn, gedragen dient te worden door een zo breed mogelijke groep optredenden. Om te laten zien dat ze ons geld niet verbrassen aan maar weer een gevalletje ons-kent-ons. En natuurlijk om de cultuurproductie in brede zin te bevorderen. Tweede reden is de drukke agenda en het (altijd) beperkte budget van de organisatoren. Die ontdekken liever nieuw talent dat per toeval in hun brievenbus ploft dan dat ze zelf tijdrovend verkenningswerk doen.

Zo langzamerhand wordt het tijd voor een grote schoonmaak in festivalland. Niet om al die honderden podiumhongerige, nog net niet belauwerkranste dichters de toegang tot de eeuwige festivalvelden te ontzeggen. Nee, om te zorgen dat festivals gaan waarover ze zouden moeten gaan: over Poëzie.

Ik stel mij de ideale wereld als volgt voor. Er wordt geen gedicht meer voorgelezen zonder dat de tekst te volgen is op een groot scherm. Er wordt geen dichter meer het podium opgesleurd zonder dat het publiek een idee is meegeven over thematiek en strekking van diens werk. De sollicitatieplicht wordt afgeschaft; een dichter treedt slechts op uitnodiging op. Deelnemende dichters dienen minimaal een half uur te vullen met poëzie. Deelnemende dichters rekenen daar minimaal het tarief voor dat wordt gehanteerd door de Stichting Schrijvers School Samenleving. En krijgen dat ook uitbetaald.

Zo. Erato en Terpsichore knikken. Alsof ze willen zeggen: dank dat je ons wilt redden van het lollytaartmaken en het hondenkussenvullingknippen.


1 maart 2012

KOLLUM (29): Jou ús in regionale krante

Ik lies op liwwadders dat âld-haadredakteur fan de Leeuwarder Courant Rimmer Mulder – grif mei stipe fan de tsjintwurdige haadredaksje – yn ’e pleit is foar oerheveling fan oerheidsjild fan de regionale omrop nei de regionale krante.

Dat is sokssawat as de NRC dy’t freget om stipe fan de NOS. The Sun On Sunday dy’t jild opeasket dat foar de BBC ornearre is. It is de wrâld op syn kop sette.

Dik trije jier lyn skreau ik op in earder weblog in lang stik oer de takomst fan de regionale krante, mear yn it bysûnder de LC. Myn bewearing wie dat de LC allinnich oerlibje kinne soe as regionale krante as er him tenei folút rjochtet op it regionale nijs. Dus gjin lanlike en mondiale kwestys mear op de foarside, net langer de eigen aginda diktearje litte troch De Wereld Draait Door, mar tema’s dy’t yn it eigen ferspriedingsgebiet spylje serieus nimme.

De haadredaksje wie doe in bytsje lilk op my. “Ferried,” rôp Wio Joustra.

De LC tinkt noch altyd dat er heal Volkskrant, heal krante foar Fryslân wêze kin. Mar dat kin net, bewize de ferpiterjende oplages en dito adfertinsje-ynkomsten. Dus der moat wat barre. Mar wêrom dan meilifte wolle op it besteansrjocht fan in oar? Omrop Fryslân is in hiel oar medium, mei in oar publyk, mei in oare taakstelling ek. De Omrop is bygelyks ien fan de pylders fan it Frysk. Wat fan de LC net sein wurde kin.

In miskien noch wol belangriker argumint is de diversiteit yn it Fryske medialânskip. In moloch LC-Omrop soe desastreus wêze foar it konkurrinsjeklimaat dat sjoernalisten normaliter by de lês hâldt. No is dy diversiteit al fier te sykjen, meidat it iennichste oare Fryske deiblêd, it Friesch Dagblad, eins te lyts is om op alle fronten tsjin de LC oan te kinnen. De LC wol blykber ek it lêste bytsje konkurrinsje útskeakelje. Eigen krante earst! Guon redaksjes gedrage har no al as in lyts polytburootsje, dat sil dan allinnich noch mar slimmer wurde. Fataal foar de regio, sokke kartelfoarming.

Fansels sit de LC yn de hoeke dêr’t de klappen falle. De fuzy mei boekebedriuw VBK hat net it soelaas brocht dêr’t op hope waard, sterker noch, troch wanbelied fan de konsernlieding driget it krantebedriuw meisleept te wurden yn de delgong fan it boekebedriuw. Gefolch: de krante hat gjin jild om op eigen manneboet nije inisjativen te nimmen, bygelyks in eigen tillevyzjestjoerder te begjinnen. Dus besykje se earst mar ris om in tillevyzjestjoerder kado te krijen.

Oan de Sixmawei wurdt wachte op in ynvestearder, in prins op it wite hynder dy’t de krante rêde sil. En salang’t dy him net oantsjinnet, om’t it ekonomysk klimaat dêr no ienris net neffens is, kin altyd noch lobbyd wurde by… de oerheid. De mem fan ús allegear. Op kosten fan… ús Omrop.

Folle better soe it wêze om dochs noch mar ris fûneminteel nei te tinken oer wat it eins betsjut om in regionale krante te wêzen yn Fryslân.


Sjoch ek op de NachtRider: 'De falske jammerklacht fan NDC-direkteur Gert Jan Oelderik'
.

Bidbookgroep 2018 freget ideeën