Big in Japan: 'Leadership without ego'

Lange libje AI! Lang libje AI! :-)

Specific feedback from Japanese classical music critics, competition observers, and audience members regarding the violin playing of Tim de Vries at the 12th Osaka International Chamber Music Competition centers heavily on his technical precision and distinctive approach to ensemble leadership:

1. Rejection of Romantic Sentimentality

• Lean and Textural Tone: Japanese string enthusiasts and reviewers noted that De Vries deliberately avoided a heavy, wide vibrato or an overly romanticized "sweetness."
• Viennese Modernity: Trained at the University for Music and Performing Arts Vienna, his style was described by local commentators as the epitome of the modern Viennese school—intellectually rigorous, rhythmically exact, and entirely stripped of self-indulgent mannerisms.

2. Micro-Acoustic Mastery at Izumi Hall

• Flawless High-Register Projection: Izumi Hall is celebrated for its highly reverberant, shoe-box acoustics. Japanese blog commentators specifically pointed out how De Vries tailored his bow speed and pressure to the room.
• Carrying Soft Dynamics: Listeners remarked that his pianissimo passages never dissolved into the hall's echo. Instead, his quietest upper-register notes maintained a sharp, carrying core that silences the auditorium.

3. Structural Clarity in Late Beethoven

• Absolute Intonation Under Stress: In the extreme shifts of Beethoven's Op. 127, local audiences praised De Vries for keeping his pitch centered, even during frantic register leaps and high-velocity scherzando exchanges.
• The Back-to-Back Contrast: Because the Motus Quartet played the exact same piece as Japan's domestic favorites, Quartet Fugue (who took Second Prize), Japanese observers highlighted De Vries' "razor-sharp edge" and definitive metric drive as the deciding factor that gave Motus the competitive upper hand.

4. Cultural Alignment: Leadership Without Ego

• A Democratic Primarius: A recurring theme in Japanese concert reception was the physical and musical respect De Vries showed his colleagues on stage.

Visible Synergy: Japanese chamber music fans, who deeply value ensemble unity (wa), highly commended his constant eye contact and physical cues with second violinist Karla Križ and cellist Domonkos Hartmann. Rather than acting like a soloist with backing accompaniment, he was praised for embedding his first-violin part directly into the collective texture of the quartet.

It fatale hobbyisme yn 'e Fryske literatuer

 

Net-profesjonele oanpak, beunhazerij, amateurisme, dat binne de meast gongbere synonimen fan ‘hobbyisme’. Hat de Fryske literatuer dêr slim fan te lijen?

De lju dy’t yn Fryslân it provinsjale kultuerbelied mei-meitsje, en de spesjalisten dy’t om advys frege wurdt, sille fansels net fan hobbyisme beskuldige wurde wolle. Mar Josse de Haan skreau it al yn 1970 yn Trotwaer: ‘It hobbyistysk amateurisme wurdt heech oanslein’ yn in Frysk-kultureel klimaat dat ‘bepaald wurdt troch in to min oan geastlike fleksibiliteit, in brek oan fantasije en in burokratyske starheit by de pommeranten’.

Wat wurdt hjir bedoeld mei ‘hobbyistysk’? Hast alle skriuwers binne yn profesjonele sin ‘hobbyisten’. Se kinne net fan har pinne bestean. Se ha ek gjin diploma noadich. Skriuwer is gjin beskerme berop. Elkenien mei himsels of in oar sa neame. Slim ferkeard is dat allegear net. Men soe maklik úthâlde kinne: út it bêste hobbyisme komt de nijsgjirrichste literatuer nei foarren. It ferwyt dat yn it wurd hobbyisme besletten leit, sa’t De Haan it brûkte, treft dus net de skriuwers sasear as wol oare spilers yn it literêre fjild. Bygelyks útjouwers, redaksjes fan tydskriften, sjuerys fan literêre prizen, bestjoeren fan ynstituten en stichtingen. De opstellers en útfierders fan kultuerbelied.

‘A-visionêre krêften’

Josse de Haan wie, lykas bekend, net in master yn de keunst fan de nuânse, noch in grut leafhawwer fan it understatement. Yn syn swart-wyt skema’s steane altyd himelbestoarmjende ‘fernijers’ lyk foaroer ‘de ‘a-visionêre krêften, de neipraters, de kranteknippers [dy’t] hjir de tsjinst útmeitsje’. De flamboyante keunstner set him ôf tsjin de saaie burokraat; de fisionêr tsjin de behâldsucht; de revolúsjonêr tsjin de stilstân. Dy romantyk fan de jierren sechstich mei syn skerpe tsjinstellingen, ‘sweeping statements’ en útdruklike rop om feroaring – needsaaklik om troch it neigeslacht as ‘avant-gardist’ betitele wurde te kinnen – docht ús no miskien wat datearre oan. Mar De Haan syn hammer rekke wolris in spiker.

Want yndie hat yn in lytse, minderheidstalige literatuer de Fryske de skriuwer in oare, minder feilige, minder ‘autonome’ posysje yn it literêre fjild as yn in gruttere, mearderheids- of steatstalige literatuer. Hy moat fûler fan him ôfbite en tagelyk mear minsken te freon hâlde. Hy is skriuwer, net op it foarste plak tanksij in publyk, want fan de ferkeap kin er net bestean; hy is skriuwer tanksij de meiwurking fan oare spilers yn it fjild dy’t him syn posysje ‘taskikke’. It tal oare spilers dat dêrby in rol hat is relatyf grut yn in lytse literatuer. In literatuer dy’t foaral om ’e taal wurdearre wurdt, dy’t ynkapsele is yn polityk-burokratyske beskerming, en dy’t dêrom ûnderwerp is fan yntinsive ynstitúsjonele begeleiding cq. stjoering.

Wat is yn dat fermidden dan ‘fataal hobbyisme’? It moat eat te krijen hawwe mei goede bedoelingen, mar mindere resultaten. Mei it net foldwaan oan in kwaliteitsnoarm. Miskien om’t men it langer net iens is oer wat kwaliteitsnoarmen binne, of om’t men it leaver hielendal net mear oer noarmen hawwe wol. Sa’n dúdlik, algemien akseptearre en breed útdroegen ideaal dat neistribbe wurde moast, in ideaal dat ek droegen waard yn sosjale en kulturele netwurken en dat as noarm funksjonearre, wie bygelyks fan de njoggentjinde iuw ôf it ideaal fan in libbene, sa kompleet mooglike Fryske, dat wol sizze Frysktalige literatuer.

Ideaal by de dyk

It liket derop dat it Fryske literêre fjild fan hjoed-de-dei dat ideaal by de dyk set hat. Dy’t eagen hat om te sjen, sjocht de kontener al stean, fannacht delset doe’t wy allegear sliepten. Ensafh runt syn blochrubryk op basis fan persoanlike ditsjes en datsjes, De Moanne pleitet foar mear Nederlânsktalige literatuer yn De Moanne, Gysbert-sjuerys witte saneamd langer net hoe’t it heart,  Explore the North leveret saneamd essinsjele bydragen oan it behâld fan it Frysk.

It behâld fan it Frysk – dat doel rint gau út op fataal hobbyisme. Dy hiele ynstitúsjonele Fryske ‘skyl’ om de skriuwer hinne wie ynfrastruktureel behindere om taal en literatuer te skieden; literatuer waard yn it sintsje set om ’e taal, net om ’e keunst. Foar in grut part is dat noch sa. Mar wilens hat in nije generaasje him oantsjinne, dy’t taal oeral weihellet. Op it Frysk komt it net sa mear oan. Fan ’e weromstuit smite no semy-oerheidsynstellingen as City of Literature en De Moanne har op de kommersjele promoasje fan artistike meartalichheid. Oer wat dat foar it Frysk betsjut, praat yn oerheidsrûnten leaver net ien. Fataal hobbyisme seit: wy ha in Taalplan.

Dan is it wol moai om te sjen dat fan ûnderop, organisearre troch It Skriuwersbûn, esseeskriuwerij plaktfynt dy’t wat om ’e hakken hat. Yn it Frysk. De priiswinnende ynstjoeringen – ik mocht yn de sjuery sitte – wurde publisearre yn in kommende ôflevering fan ensafh.

Ik tink dat Josse de Haan in produkt wie fan de skyl, mar der likegoed bang fan wie. En hy hie gelyk. Foar de skyl, en soms ek foar de net-Fryske bûtenwrâld, wie er in Fryske, net in algemiene skriuwer. En sels op dat beheinde, lytse Fryske plakje wie er net eigen baas oer syn keunst, want der wiene blêden en rieden en kommisjes. Mar dy hiene wol mienskiplik dat se har allegear uterje moasten, op ien of oare wize, oer Fryske literatuer. Dêr’t De Haan in produsint fan wie. En dêr ûntliende er wol in fjildopstelling oan.

Sirkwys, media en poadia

No – dat wol sizze yn it oanbrutsen tiidrek fan it fataal hobbyisme – is net inkeld de opstelling weimoeze, ek it fjild is net werom te kennen. Je kinne suver net iens mear prate fan in fjild yn kultuersosjologysk opsicht. Der binne ‘sirkwys’ en ‘media’ en ‘poadia’ dêr’t it Frysk in gruttere of lytsere rol spilet. Faak binne dy ferbûn mei subsidiearjende (semy-)oerheidynstellingen dy’t it ûnderstypjen fan it Frysk – wat? hoe? wannear? wêrom? – ‘derby’ dogge.

Meastal hat de subsydzjejouwer ek noch in hiele trits oare easken, duorsum, grien, froufreonlik, tagonklik foar behinderen, respektfol foar dy-en-dy oare groepen, gjin abstrakte taal brûke. Yn ferwachtingspatroanen dy’t troch media oproppen of útlokke wurde, stiet it Frysk net op in hiel prominint plak. Dêr’t dat wol sa is, sprekt jo Provinsje. Dat allegear befoarderet fataal hobbyisme. Fataal, om’t it fjild himsels langer net definiearret cq. it der langer net oer iens is, en it ek net besiket te wurden, oer wat ta ‘de Fryske literatuer’ rekkene wurde moat, en wat literatuer ûnderskiedt fan multymediale poadiumkeunst.

Oan no ta blykt net folle selsreflektyf ferlet om dat ‘útinoar fallen’ fan it Fryske literêre fjild en de dêrmei ferbûne feroaringen yn de posysje fan Fryske skriuwers (en útjouwers) yn kaart te bringen. Elk hat it te drok mei syn eigen beheinde toko. It tilt op fan ’e frijwilligersfergoedingen en de fergoedingen it letterteken; de kranteknippers wurde beselskippe fan ’e bontsjefregers, de beursûntfangers fan ’e prizepikkers, de fûnslûkers fan ’e crowdfunders, de poadiumtigers fan ’e omropsponsors.

Elk slagget mar alles. Hobbys mislearje net. In bingojûn is gau útskreaun. Elk wol wol in gruttere caravan. Presys dêrom bliuwt it sa stil. En krekt dat is sa fataal.

.

ELLA! tsjin de ferpressing

 

Der is wer in nij ‘skriuwerskollektyf’, it lykje ferdoarje de sechstiger jierren wol. Njonken ‘Rixt’ (neamd nei de skriuwersnamme fan Hendrika Akke van Dorssen, 1887-1979) is der no ek ‘ELLA!’ (neamd nei in skriuwersfoarnamme fan Lipkje Post-Beuckens, 1908-1983).

Wat de nammen fan dizze kollektiven oanbelanget: de evolúsje fan ûnderkast nei boppekast-mei-útropteken falt op, lykas it feit dat it beide kearen giet om in ideologysk ferpakte ferwizing nei in skriuwer dy’t op kulturele en/of biologyske grûnen yn ’e regel, yn ’e folkstaal, bûten de kolleezjesealen, yn alle gefallen yn it kafee, in frou neamd wurdt.

‘It is hjoed-de-dei noch hieltyd (en miskien wol hieltyd mear) nedich om de ûngelikens tusken genders aktyf te bestriden – yn de maatskippij yn it algemien en, wat ús oangiet, yn de literatuer yn it bysûnder’, sa leit City of Literature-meiwurker Tryntsje van der Steege de besteansreden fan ELLA! út. Dat docht se yn de nijste nijsbrief fan City of Literature. In nijsbrief wêryn’t se dalik ek mar takomstige nije leden fan ELLA! wolkom hjit en lêzers oantrúnt om reaksjes te stjoeren nei har City of Literature-emailadres. 

‘It doel fan ELLA! is dan ek om Frysk(e) skriuwende frouwen en harren literêre wurk sichtber(der) en tagonklik(er) te meitsjen’, skriuwt Van der Steege. Ik kin it net helpe, mar dat is net in hiel tagonklik formulearre meidieling, hoe soe dat komme? Skriuw gewoan: ús doel is om skriuwende froulju foarút te helpen, oft se no yn it Frysk of it Spaansk skriuwe, dat makket net út, as se mar in adres binnen de provinsjegrinzen hawwe. En by the way, bonus: ‘ella’ betsjut yn it Spaansk ‘sy’.

In ynspiraasjeboarne, skriuwt Van der Steege, is it Nederlânske skriuwerskollektyf Fixdit (‘fix het seksisme in de literatuur’). Fixdit (website fixdit.nu) ‘streeft naar meer diversiteit in de canon en de literaire wereld. Door o.a. acties, essays, open brieven en gesprekken wil Fixdit het bewustzijn over genderongelijkheid in de letteren vergroten en de canon uitbreiden met werk van belangrijke vrouwelijke auteurs.’ Op de webside wurde suver alle dagen ferjitten froulike skriuwers ûntdutsen, opnij ûntdutsen, of wurdt har einlings rjocht dien, de list is te lang om hjir nammen te fermelden. En dy soene jo ommers dochs neat sizze.

Undúdlik bliuwt yntusken wêrom’t it omtinken net útgiet (ek) nei manlike of genderneutrale skriuwers (m/f/xyz) dy’t einlings rjocht dien wurde moat. Is literatuer net belangriker as gender? Foar in ‘skriuwerskollektyf’?

No bin ik fansels in grut foarstanner fan alle inisjativen dy’t mear en bettere Frysktalige skriuwerij opsmite kinne. Ut dat eachweid wei moat men bliid wêze mei suver elk skriuwerskollektyf dat dizze of jinge befolkingsgroep besiket oan te trunen en doch mei. Mar ik fernuverje my no dochs wol in bytsje oer de achteleazens wêrmei’t Van der Steege it hat oer it bestriden fan de ‘ûngelikens tusken genders’, en it gemak wêrmei’t ek Fixditters prate fan ‘genderongelijkheid in de letteren’.

Haw ik in trein mist? Grif wol, mar skyn my dan efkes by. Docht it betsjuttingsferskil tusken ‘ûngelikens’ en ‘ûngelykweardigens’ langer net ta de saak, yn it bysûnder net yn de taalspullen yn literêr-feministyske rûnten? Dat soe yn myn eagen net bêst wêze. Dan ha wy faaks te krijen mei in groepke fantasten dat yn elk foarbyld fan ûngelikens in skrinende misstân sjocht en in rop om help heart. In groepke dat sadwaande wolris nei sensuer gripe kinne soe, en dat ek maklik fan literêr clangedrach beskuldige wurde kinne soe.

Dat soe spitich wêze, om tal fan redenen, bygelyks om’t in genderbewuste beneiering fan literatuer absolút foardielen hat. Ek it Fryske literêre ferline lit sjen dat froulike skriuwers fier yn ’e minderheid wiene en dat harren wurk faak minder wurdearre is as dat fan manlike skriuwers. Dêr is yn ’e rin fan ’e foarige iuw en yn ús eigen tiid lykwols wol deechlik wat yn feroare. 

Skriuwers as Simke Kloosterman, Rixt, Ypk fan der Fear, Tiny Mulder, Aggie van der Meer, Jetske Bilker, Albertina Soepboer, Elske Schotanus, Elske Kampen, de list kin maklik langer makke wurde – stik foar stik wiene of binne it literêre swierwichten. Ek jongere froulju warre har tige yn de tydskriften en op 'e poadia de lêste tiid. Oaren litte it by ien boek of bondel, of stoarte har op berne- en jeugdliteratuer.

De fraach dy’t ELLA! oan ’e oarder stelle moat, nei myn betinken, is wêr’t de ûngelykweardichheid dy’t bestriding fertsjinnet no krekt weikomt. En dan tsjut ik net op de misstannen út it ferline, mar op dy fan hjoed-de-dei. No’t bestriding ‘miskien wol hieltyd mear’ noadich is, sa't City of Literature meldt. 

Mear as oait? Is it probleem dan de meast manlike sjuerys? Nee, want literêre sjuerys binne just gauris yn mearderheid froulik. Miskien hat it te krijen mei meast manlike útjouwers? Of meast manlike subsydzjejouwers? Of mei froulju dy’t yn it útoefenjen fan har tradisjonele sosjale rollen gjin plak fine kinne/wolle foar skriuwerij? Mar wol in boel lêze?

Ik ha de antwurden werklik net. Mar isolearre ‘cultural politics’ yn ’e literatuer meitsje my earder kjel as optein. Ungelykweardigens tusken minsken, en dus ek tusken skriuwers, en dus ek yn in literatuer, in kultuer, in maatskippij, nimt ommers folle mear en faak ek noch folle skrinender foarmen oan as konsintraasje op inkeld gender dúdlik meitsje kin. 

Ferskillen tusken nasjonaliteiten, talen, autochtoanen en allochtoanen, ferskillen yn wolfeart, yn oplieding, yn opfieding, binne al dy ferskillen net op syn minst like belangryk yn it discours oer literatuer en kultuerpartisipaasje as genderkwestjes? 

Ik tink dat Brusselsk kultuerbelied gjin inkeld belang hat by werklik maatskippijkrityske Fryske literatuer. Froulju, dát smyt subsydzje op. Eins is it te réaksjonêr foar wurden.

.