zaterdag 12 mei 2012

John Fullbright - Gawd Above

KOLLUM (35): Leau my net op myn blauwe eagen

Wa ken se net, de makelders yn moraal? Se wenje net oan de Lauriergrêft, net op nûmer 37, dogge net yn kofje, mar likegoed skinke se bytiden kofje ferkeard.

Ik ha it oer minsken dy’t yn mear of mindere mjitte fanwege harren berop of funksje yn it iepenbier mieningen útsutelje oer goed en kwea, wyt en swart, himel en hel, libben en dea. Sokken binne der in protte. Sjoch allinnich al de kranten en de blêden en de tillevyzjeprogramma’s der op nei. Yn it massamediale tiidrek jaget de iene útsutele moraliteit de oare.

By alle oerfloed oan ynfotainment witte ús makelders yn moraal steefêst te melden dat minsken nei ‘paadwizers’ sykje. Wer oaren wolle miskien gewoan oannimlik klinkend boarrelpraat hearre, sadat sy ek by it skaften wat melde kinne. Dêrfandinne dat de klanten fan de makelders betelje wolle foar de praatsjes en paadwizers. Net ôf te eagjen is de optocht oan handich formulearre mar bytiden bretaalwei byinoar rôve ‘stânpunten’ of ‘perspektiven’ dy’t de machtige moraalyndustry oan de rinnende bân produsearret.

Lykwols blykt by better skôgjen gauris dat der wat mis is mei de produkten. Fakentiden giet it om simplifikaasjes, fersluieringen of misliedingen. Om mearkes of sels klearebare leagens.

En fansels om it eigen imago. Want gauris ek spilet de biografy fan de makelder yn moraal krekt in wat gruttere rol as it belangeleas tinken oer goed en kwea.

Tiid, mei oare wurden, foar in tsjinlûd. In oprop om net oaren foar dy tinke te litten: weagje it der sels op. In oar is in oar. Watsto meimakke hast, hoesto yn ’e wrâld stiest, wat dyn eagen sjogge en wat dyn takomst wêze moat, dêr wit de beropsmieningeferkundiger ommers neat fan. Al docht er noch sa syn bêst en meitsje oannimlik dat it oars is.

Ek dit is in tekst op it snijflak fan miening en moraal. Miening: it soe prachtich wêze as de noch twifeljende riedsfraksjes fan Ljouwert de nijsgjirrige en ferfrissende plannen fan Kulturele Haadstêd 2018 ein maaie yn it hert slute.

Moraal: leau my net op myn blauwe eagen. Tink sels nei oer it hoe en wat fan in better Fryslân.

dinsdag 8 mei 2012

Soensterdyk, Kollumerpomp

wwww.flickr.com/photos/abedevries

Moarn yn it Friesch Dagblad: Skroeier oer it lânsdiel Noard

Foar't allerhanne soarten Grinzers en Grinslanners (sorry, Lammert) der wer oer begjinne, weeft Skroeier moarn yn it Friesch Dagblad ôf mei ideeën om te kommen ta in 'lânsdiel Noard' en is er yn 'e pleit foar it fuortsterkjen fan de provinsje:

"Net allinnich de splintergroep Partij voor het Noorden, mar ek de wurkjouwersorganisaasje VNO/NCW, de Noordelijke Ontwikkelings Maatschappij, de stêd Grins, de Drintse kommissaris fan de Keninginne Jacques Tichelaar en fansels alle pleatslike VVD-ôfdielingen yn it noarden fan Nederlân wolle ôf fan de âlde provinsjes. Hawwe de foarstanners gelyk?"

maandag 7 mei 2012

Albert Heijn: volle yoghurt, lege taal

Kopje: “De basis van verse zuivel”. Niet echt helder. Bedoeld wordt: deze yoghurt wordt gemaakt op basis van verse zuivel, namelijk verse melk.
Ja, dat klopt. De eerste zin onder het kopje luidt namelijk: “Al onze yoghurt wordt gemaakt van verse melk.”
Voor wie het nog niet wist: “deze melk is afkomstig van koeien” – gelukkig, het is geen yoghurt op basis van geitenmelk – “die zoveel mogelijk buiten in de wei staan”.
Volgens Albert Heijn kunnen koeien blijkbaar ook binnen in de wei staan. Verder hebben we aan zo’n mededeling niet zo heel veel. Hoeveel is “zoveel mogelijk”? Een uurtje per jaar?
“Van deze melk wordt een heerlijke yoghurt gemaakt.” Dat is mooi, wij nemen aan dat de yoghurt in kwestie dus de yoghurt is in het pak dat voor ons staat. Maar zekerheid daaromtrent verkrijgen wij niet met zo’n mededeling.
“Direct verpakt, lekker vers in de winkel.” Goed te weten dat die heerlijke yoghurt niet eerst een paar weken ligt te verpieteren alvorens te worden verpakt. Stel je voor zeg.

Kopje: “Zorgeloos genieten”.
Aha, als je deze yoghurt eet, vergeet je je zorgen. Welnu, dat klopt niet, kan ik uit eigen ervaring melden.
“Een bakje yoghurt draagt bij aan je dagelijkse zuivelconsumptie.” Dat is er eentje in de categorie: autorijden draagt bij aan je verplaatsing.
“Volle yoghurt is bovendien rijk aan eiwitten.” Nóg belangrijker dan je dagelijkse zuivelconsumptie zijn de voedingsstoffen in je dagelijkse zuivelconsumptie. Nóg belangrijker dan je auto zijn de banden.
“Van dit verse zuivelproduct kan je daarom elke dag zorgeloos genieten.” Toch weer even het woordje “vers” erin gesmokkeld. Maar let even op het woordje “daarom”: omdat volle yoghurt rijk aan eiwitten is, kun je er zorgeloos van genieten. De oorzakelijke relatie lijkt me dubieus. En alweer het leugentje over dat zorgeloze genieten.

Kopje: “Makkelijke schenkdop”.
“Om het serveren van onze yoghurt handiger te maken, hebben al onze literpakken yoghurt een schenkdop.”
Albert Heijn draait hier vrolijk “makkelijk” en “handig” om. Nee: het is een “handige” schenkdop die het serveren “makkelijker” maakt.
Ook goed om te weten is dat werkelijk alle zoveel tig miljoen yoghurtpakken van AH die schenkdop hebben, niet eentje uitgezonderd. Bedoeld wordt natuurlijk: op de pakken van alle soorten yoghurt hebben wij uit Zaandam deze schenkdop aangebracht.
“De yoghurt kan je nu beter schenken” – ja, dat is intussen duidelijk – “en hygiënisch bewaren”. Vooruit, over die laatste opmerking zwijgen wij.
“Knoeien behoort tot het verleden.” O, wat mooi gezegd. “En dat is wel zo makkelijk!” Alweer dat makkelijk. Eigenlijk wel fijn, al dat gemak.

Dit was een kleine beschouwing over reclameteksten. Heeft u ook vermakelijke voorbeelden van zulk geraaskal, aarzel dan niet om te reageren. Hoe leger de taal, hoe voller de lach.

zaterdag 5 mei 2012

I don't remember the word I wished to say

I don’t remember the word I wished to say.
The blind swallow returns to the hall of shadow,
on shorn wings, with the translucent ones to play.
The song of night is sung without memory, though.

No birds. No blossoms on the dried flowers.
The manes of night’s horses are translucent.
An empty boat drifts on the naked river.
Lost among grasshoppers the word’s quiescent.

It swells slowly like a shrine, or a canvas sheet,
hurling itself down, mad, like Antigone,
or falls, now, a dead swallow at our feet
with a twig of greenness, and a Stygian sympathy.

O, to bring back the diffidence of the intuitive caress,
and the full delight of recognition.
I am so fearful of the sobs of The Muses,
the mist, the bell-sounds, perdition.

Mortal creatures can love and recognise: sound may
pour out, for them, through their fingers, and overflow:
I don’t remember the word I wished to say,
and a fleshless thought returns to the house of shadow.

The translucent one speaks in another guise,
always the swallow, dear one, Antigone....
on the lips the burning of black ice,
and Stygian sounds in the memory.

Osip Mandelstam

Note (A.S. Kline): Mandelstam uses the term Aonides for the Muses, so called because their haunt of Mount Helicon was in Aonia an early name for Boeotia. (See Ovid Metamorphoses V333, and VI 2). The Antigone referred to may be the daughter of Laomedon turned into a bird, Ovid VI 93 says a stork, rather than Sophocles’s Antigone. The crane or stork was associated with the alphabet. (See Graves: The White Goddess). In dark times the word is a bird of the underworld communing with the shades of the dead. Recognition is a key word for Mandelstam, see the poem 'Tristia'. He considers himself no longer mortal, beyond the living, and therefore inspired by the darkness, and not the light of love and recognition.